Terminy na dochodzenie roszczeń z tytułu wad pojazdu

Wśród kupujących rozpowszechnione jest przekonanie o obowiązywaniu 1-miesięcznego terminu na zawiadomienie o wadzie pojazdu. Informacja ta rozpowszechniana jest również przez sprzedawców, którzy często arbitralnie twierdzą, że ich odpowiedzialność wchodzi w grę np. w przypadku zawiadomienia ich o wadzie w terminie 14 dni od zakupu.

Rękojmia

Po nowelizacji przepisów, która weszła w życie 25.12.2014 r. i ma zastosowanie do umów zawartych od tej daty, co do zasady, nie ma terminu na zawiadomienie o wadzie pojazdu. W starym stanie prawnym obowiązywał 1-miesięczny termin na zawiadomienie o wadzie od daty jej wykrycia dla nie-konsumenta i 2-miesięczny termin dla konsumenta. Ponadto dotyczyło to tylko i wyłącznie faktu zawiadomienia o wadzie, a nie sformułowania roszczenia (żądanie obniżenia ceny lub odstąpienie od umowy), które mogło nastąpić później.

Wyłącznie przedsiębiorca kupujący samochód od innego przedsiębiorcy zobowiązany jest zawiadomić sprzedawcę o wadzie niezwłocznie po jej stwierdzeniu, zgodnie z art. 563 § 1 k.c.

Kluczowe jest natomiast rozróżnienie pomiędzy dwoma terminami określonymi w art. 568 k.c.: 1) terminem na stwierdzenie wady i 2) terminem na złożenie stosownego oświadczenia (w przypadku odstąpienia od umowy lub obniżenia ceny) lub złożenie stosownego oświadczenia i w ślad za tym wystąpienie do sądu (w przypadku żądania naprawy lub wymiany pojazdu).

Kodeks cywilny
Art. 568. § 1. Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy chodzi o wady nieruchomości – przed upływem pięciu lat od dnia wydania rzeczy kupującemu. Jeżeli kupującym jest konsument a przedmiotem sprzedaży jest używana rzecz ruchoma, odpowiedzialność sprzedawcy może zostać ograniczona, nie mniej niż do roku od dnia wydania rzeczy kupującemu.

§ 2. Roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad przedawnia się z upływem roku, licząc od dnia stwierdzenia wady. Jeżeli kupującym jest konsument, bieg terminu przedawnienia nie może zakończyć się przed upływem terminu określonego w § 1.

§ 3. W terminach określonych w § 2 kupujący może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej. Jeżeli kupujący żądał wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady, bieg terminu do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny rozpoczyna się z chwilą bezskutecznego upływu terminu do wymiany rzeczy lub usunięcia wady.

§ 4. W razie dochodzenia przed sądem albo sądem polubownym jednego z uprawnień z tytułu rękojmi termin do wykonania innych uprawnień, przysługujących kupującemu z tego tytułu, ulega zawieszeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

§ 5. Przepis § 4 stosuje się odpowiednio do postępowania mediacyjnego, przy czym termin do wykonania innych uprawnień z tytułu rękojmi, przysługujących kupującemu, zaczyna biec od dnia odmowy przez sąd zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem lub bezskutecznego zakończenia mediacji.

§ 6. Upływ terminu do stwierdzenia wady nie wyłącza wykonania uprawnień z tytułu rękojmi, jeżeli sprzedawca wadę podstępnie zataił.

Samo stwierdzenie wady ma nastąpić w terminie 2 lat od daty wydania rzeczy kupującemu. W praktyce data wydania rzeczy będzie zazwyczaj datą zawarcia umowy sprzedaży.

Od momentu stwierdzenia wady mamy 1 rok na: a) złożenie oświadczenia o odstąpieniu lub o obniżeniu ceny pojazdu lub b) złożenie oświadczenia i w ślad za tym wystąpienie do sądu z żądaniem naprawy lub żądaniem wymiany pojazdu.

W przypadku „a)” wystarczające będzie jeśli w terminie 1 roku od stwierdzenia wady nasze oświadczenie dojdzie do drugiej strony lub druga strona będzie miała możliwość zapoznania się z nim (art. 61 k.c.). Jest to termin na realizację uprawnienia do złożenia jednego z ww. oświadczeń. Dopiero w efekcie złożenia takiego oświadczenia powstaje roszczenie o zwrot ceny pojazdu (przy odstąpieniu) lub o zapłatę kwoty tytułem obniżenia ceny. Roszczenia te przedawniają się odrębnie, nie zaś we wskazanym w art. 568 § 3 k.c. terminie 1 roku.

Inaczej wygląda sprawa w przypadku „b)” z żądaniem naprawy lub żądaniem wymiany pojazdu. Art. 568 § 2 k.c. wyraźnie mówi o roszczeniu o usunięcie wady lub o wymianę rzeczy. Tym samym, jeśli realizujemy takie roszczenie, niewystarczające będzie złożenie oświadczenia o tym roszczeniu w terminie 1 roku. W tym terminie będziemy musieli również wystąpić z pozwem lub z zawezwaniem do próby ugodowej do sądu.

Konsument

Ponadto odrębną regulację przewidziano dla konsumenta, gdzie po stwierdzeniu wady konsument również ma 1 rok na a) złożenie oświadczenia o odstąpieniu lub o obniżeniu ceny pojazdu lub b) złożenie oświadczenia i w ślad za tym wystąpienie do sądu z żądaniem naprawy lub żądaniem wymiany pojazdu. Różnica polega jednak na tym, że termin 1 roku nie może skończyć się wcześniej niż termin 2 lat na stwierdzenie wady.

Przykłady

Opisana regulacja jest skomplikowana, w związku z czym jej zrozumienie mogą ułatwić poniższe przykłady.

Przykład 1:
Kupujący o dowolnym statusie
02.02.2016 r. – wydanie rzeczy
02.02.2018 r. – najpóźniejszy możliwy termin stwierdzenia wady
02.02.2019 r. – najpóźniejszy termin dojścia do sprzedawcy jednego z oświadczeń (i ewentualnego wystąpienia do sądu w przypadku żądania naprawy lub żądania wymiany)

Przykład 2:
Kupujący nie-konsument
02.02.2016 r. – wydanie rzeczy
03.02.2016 r. – stwierdzenie wady
03.02.2017 r. – najpóźniejszy termin dojścia do sprzedawcy jednego z oświadczeń (i ewentualnego wystąpienia do sądu w przypadku żądania naprawy lub żądania wymiany)

Przykład 3:
Kupujący konsument
02.02.2016 r. – wydanie rzeczy
03.02.2016 r. – stwierdzenie wady
02.02.2018 r. – najpóźniejszy termin dojścia do sprzedawcy jednego z oświadczeń (i ewentualnego wystąpienia do sądu w przypadku żądania naprawy lub żądania wymiany)

Podstępne zatajenie wady

Sytuację podstępnego zatajenia wady opisuje art. 568 § 6 k.c. W takim przypadku nie obowiązuje nas 2-letni termin na stwierdzenie wady od momentu wydania rzeczy. Nadal jednak obowiązuje nas wtedy termin 1 roku na realizację naszych uprawnień tj. złożenie niezbędnych oświadczeń i ewentualne wystąpienie do sądu w przypadku żądania naprawy lub żądania wymiany rzeczy.

Inne podstawy dochodzenia roszczeń

Nawet jeśli uchybiliśmy terminom do dochodzenia roszczeń z tytułu rękojmi, możliwa jest próba skonstruowania odpowiedzialności sprzedawcy w oparciu o inne przepisy. Przykładem może być art. 471 k.c. mówiący o odszkodowaniu za nienależyte wykonanie zobowiązania przez drugą stronę umowy. W takim przypadku nie obowiązuje termin na zawiadomienie o wadzie, co może być istotną pomocą dla przedsiębiorców, którzy uchybili terminowi na niezwłoczne zawiadomienie o wadzie pojazdu.

Nieistniejące terminy

Kupujący często pozostają w błędnym przekonaniu, że dysponują uprawnieniem do zwrócenia pojazdu bez podania przyczyny w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy. Przepisy nie przewidują takiego terminu. Mylne opinie w tym zakresie wynikają z istnienia takiego terminu w obrocie konsumenckim przy zakupach przez Internet. Nie jest jednak transakcją zawartą na odległość sytuacja, w której kupujący zapoznał się z ogłoszeniem przez Internet, a następnie przyjechał do sprzedawcy oglądnąć pojazd w miejscu prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę. Tym samym podstawą roszczeń muszą być zawsze istniejące wady pojazdu, o których kupujący w momencie zawierania umowy nie wiedział.

One thought on “Terminy na dochodzenie roszczeń z tytułu wad pojazdu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.